کلیدواژه‌ها = اقتصاد منطقه‌ای

تحلیل تجربی نقش بخش معدن در توسعه اقتصاد منطقه‌ای یزد

دوره 29، بهار و تابستان23، خرداد 1401، صفحه 148-183

https://doi.org/10.22067/erd.2022.74355.1091

مجید انصاری، محسن رفیعیان

چکیده چکیده معدن یکی از بخش­های اساسی در توسعه اقتصادی استان یزد محسوب می­شود. ازآنجاکه بخش معدن دارای ظرفیت بالایی جهت توسعه اقتصادی مناطق و کشورهاست و برخلاف تصورها استفاده از این بخش برای توسعه اقتصادی دارای تعارضات فراوانی ازجمله «نفرین منابع» است. به همین جهت برای داشتن رابطه مثبت بین معدن و توسعه اقتصادی منطقه­ای توجه به عملکرد تولید ضروری است، که این بیانگر روابط فنی حاکم بر میزان تولید یک کشور از مقدار معین کار، سرمایه، مواد، انرژی و سایر منابع است؛ بنابراین، ارتباط بین بخش­های مختلف اقتصادی یکی از منابع قابل‌توجه توسعه اقتصادی در جهان توسعه نیافته یا کمتر توسعه یافته است. از همین رو این پژوهش در پی یافتن روابط بین بخش معدن با سایر بخش­های اقتصادی استان یزد است. بر این اساس با استفاده از داده­های سری زمانی از 1380 تا 1398 ارتباط بین بخش­های معدن، صنعت، کشاورزی و خدمات را در استان یزد بررسی و از آزمون علیت گرنجر و تکنیک خود رگرسیون برداری (VAR) بر اساس تابع واکنش آنی (IRF) و تجزیه واریانس (VD) برای مشاهده ارتباط بین متغیرها استفاده شد. نتایج پژوهش علاوه بر ارتباط علی بین بخش معدن با بخش­های صنعت و کشاورزی در استان یزد گویای این نکته است که در کوتاه‌مدت نرخ رشد بخش معدن اثرات مثبت و در بلندمدت نسبت به سایر بخش­های اقتصادی استان یزد تفاوتی نداشته است؛ از همین رو برنامه­ریزی یک‌سویه بخش معدن بدون در نظر گرفتن ملاحظات زیست­محیطی و بدون توجه به ارتباط آن با سایر بخش­های اقتصادی نمی­تواند توسعه را برای استان یزد در پی داشته باشد.

بررسی توسعه منطقه‌ای از دولت‌های سوم تا یازدهم (1360-1392) در ایران

دوره 26، شماره 17، مرداد 1398، صفحه 1-32

https://doi.org/10.22067/erd.v26i17.72964

عباس آزادی، سهراب دل انگیزان، علی فلاحتی

چکیده مدل تصمیم گیری‌ چند شاخصه و نرم افزارتاپسیسنتایج حاکی از آن بود که حدود 74 درصد استان‌ها محروم و 24 درصد آن‌ها برخوردار هستند. بر اساس مدل خوشه‌ای، 6 خوشه برای توسعه یافتگی مناطق شکل گرفت که استان تهران و ایلام به ترتیب در صدر و انتهای جدول توسعه یافتگی کشور قرار گرفته‌اند. شاخص توسعه از ماتریسی با 21 شاخص و 151 زیر شاخص تشکیل شده است. " کارایی بودجه در توسعه" و "مدل برنامه ریزی منطقه‌ای" معرفی شده که استان‌ها بر اساس قدرت و ضعف مدیریت کارامد در منابع بودجه‌ای تفکیک شده‌اند. نرم افزار ایویوز و مدل پنل دیتا و تشکیل 3 مدل مستقل رگرسیونی برای هشت دولت مستقل به این نتیجه رسیدیم که توسعه به عنوان متغیر وابسته از متغیرهای مستقل؛ هزینه‌جاری (حجم دولت)، هزینه‌ عمرانی و بودجه کل، تاثیر پذیر است و بر این اساس افزایش حجم دولت 12 برابر بودجه کل، بر توسعه تأثیر منفی داشته است و افزایش بودجه عمرانی مانند بودجه کل ولی 10 برابر بیشتر از آن بر توسعه اثر مثبت داشته است.

مقایسه عملکرد ضرایب فزاینده ناخالص و ضرایب فزاینده خالص در اقتصاد منطقه‌ای (مطالعه موردی: استان مرکزی)

دوره 25، شماره 16، آبان 1397، صفحه 51-66

https://doi.org/10.22067/erd.v25i15.62825

علی آزادی نژاد، سید یحیی ابطحی

چکیده جدول داده- ستانده، روشی مناسب برای شناسایی بخش‌های کلیدی اقتصاد منطقه‌ای است. از جدول داده- ستانده ضرایب فزاینده تقاضا و عرضه استخراج می‌گردد که این ضرایب فزاینده قادر به محاسبه بخش‌های پیشرو طرف تقاضا و طرف عرضه و درنهایت محاسبه بخش‌های کلیدی هستند. ضرایب فزاینده‌ها را می‌توان به دو دسته ضرایب فزاینده ناخالص (سنتی) و ضرایب فزاینده خالص (ابتکار Oosterhaven, Stelder) تقسیم کرد. این مقاله ضرایب فزاینده ناخالص و خالص را برای استان مرکزی محاسبه نموده است. نتایج مقاله نشان می‌دهد در بحث منطقه‌ای (استان) ضرایب فزاینده ناخالص عملکرد مناسب‌تری نسبت به ضرایب فزاینده خالص دارند. ضرایب فزاینده خالص تنها فعالیت‌های اقتصادی را به دو گروه عرضه محور و تقاضا محور تقسیم می‌کند و بدین ترتیب ضرایب فزاینده خالص قادر به ساختن بخش‌های کلیدی استانی در ایران نیست؛ درحالی‌که ضرایب فزاینده ناخالص فعالیت‌های اقتصادی منطقه را در چهار گروه قرار داده و قادر به ساختن بخش‌های کلیدی است.