Journal of economics and regional development

Abstract Climate change, driven by anthropogenic pressures on natural systems, poses a critical global challenge requiring nuanced adaptation strategies. This study investigates the nonlinear relationship between ecological footprint and climate change adaptation using data from 104 countries for the period 2005–2023, employing a Panel Smooth Transition Regression (PSTR) model with carbon footprint as the transition variable. Results considering carbon footprint as a transition variable, reveal three distinct economic-regime-dependent responses: (i) low-income countries (Regime I) with minimal emissions but severely constrained adaptive capacity; (ii) transitional economies (Regime II) at risk of environmental lock-in as carbon emissions rise; and (iii) high-income nations (Regime III) with high consumption-driven footprints despite advanced technological capacity. Crucially, adaptation responses vary significantly across regimes — undermining the efficacy of uniform policy prescriptions such as generalized promotion of urbanization or agricultural intensification. The findings underscore that equitable climate action must be regime-specific: low-income nations require targeted technology transfer and institutional support, transitional economies must pursue green development pathways to avoid ecological traps, and high-income countries need systemic decarbonization of energy and consumption systems. This study provides empirical grounding for a differentiated, justice-oriented framework for global climate adaptation.

Abstract امروزه توسعه مالی به طور گسترده به عنوان یک کاتالیزور کلیدی برای رشد و پیشرفت اقتصادی شناخته شده است. با این حال، تأثیر توسعه مالی بر پایداری محیط‌زیست نامشخص است. علاوه بر این، ممکن است توسعه مالی اثرات غیرخطی و متفاوتی بر پایداری محیط‌زیست در کشورهای مختلف داشته باشد. از این‌رو، هدف این مطالعه، مقایسه اثرات نامتقارن توسعه مالی بر ردپای اکولوژیکی در سه کشور خاورمیانه (ایران، ترکیه و عربستان) با رهیافت الگوی خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی (NARDL) طی دوره زمانی 1990- 2022 می‌باشد. تجزیه و تحلیل نامتقارن، نتایج قابل توجهی را در مورد تفاوت اثرات مثبت و منفی توسعه مالی بر محیط‌زیست ارائه می‌دهد. در مورد ایران، افزایش توسعه مالی سبب افزایش ردپای اکولوژیکی می‌شود در حالی که افزایش بخش مالی ترکیه و عربستان به بهبود محیط‌زیست کمک می‌کند. بهرحال کاهش توسعه مالی اثر معناداری از نظر آماری بر ردپای اکولوژیکی در ایران و عربستان ندارد ولی سبب بدتر شدن کیفیت محیط‌زیست می‌شود. بنابراین یافته‌ای تجربی، این مطالعه پیامدهای سیاستی متفاوتی برای هر کشور در جهت دستیابی به توسعه پایدار ارائه می‌دهد.