نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
مطالعات مزیت سنجی منطقه ای، به جهت تحلیل تأثیرات رشد بخش‌های مختلف بر رشد و توسعه کلی اقتصاد منطقه- و برآیند این اثرات در سطح ملی و کلان- و نیز جهت دهی سیاست‌های حمایتی در مناطق، از مهم ترین اجزای تحقیقاتی در تعیین خط مشی‌های کلی، سیاست‌های کاربردی و برنامه‌های عملیاتی توسعه مناطق در یک کشور محسوب می شود. در رابطه با تعیین مزیت‌های منطقه ای، دو رویکرد وجود دارد: رویکرد اول) شناسایی مزیت ها با لحاظ عوامل کمی و کیفی محیطی (مزیت‌های پنهان) و رویکرد دوم) شناسایی مزیت ها براساس سوابق تاریخی رشد بخش ها (مزیت‌های آشکار شده). تحقیق حاضر در پاسخ به این دو سوال انجام شده است که: 1- به لحاظ نظری، عوامل و متغیرهای مؤثر در تعیین مزیت‌های تولیدی منطقه ای کدامند؟ در این میان تفاوت بین الگوهای تعیین مزیت‌های آشکار شده و الگوهای تعیین مزیت‌های پنهان در چیست؟ 2- با توجه به مبانی نظری دو الگوی مزیت‌های آشکار شده و پنهان و در ارتباط با مورد خاص استان‌های منطقه خراسان- خراسان‌های شمالی، رضوی و جنوبی- خروجی هریک از دو الگوی فوق در تعیین مزیت‌های منطقه ای چیست؟ الگوی ارتباطی نتایج این دو مدل چگونه است؟ به منظور پاسخ دهی به این سوالات ، از روش‌های اسنادی و مدل سازی کمی- کاربردی (فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و نسبت مکانی) استفاده شده است. نتایج تحقیق، حاکی از عدم تطابق نسبی مزیت‌های آشکارشده و پنهان در استان‌های منطقه خراسان است. در این خصوص، استان خراسان جنوبی حائز بیشترین سطح تطابق و تناظر است. همچنین در این منطقه به طور کلی در دوره زمانی 1383-86، بیشترین تناسب و تناظر بین بخش‌های رشد یافته و بخش‌های دارای مزیت واقعی بالاتر بروز یافته است.

کلید واژه ها:مزیت سنجی منطقه ای، مزیت‌های آشکار شده، مزیت‌های پنهان، مدل اقتصاد پایه، نسبت مکانی، مدل‌های تصمیم گیری چندمعیاره (MCDMs).

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Comparative Analysis of Models and Factors Affecting Regional Advantageous Determination: Potential Advantageous versus Revealed Advantageous (The Case of Khorasan Region)

نویسندگان [English]

  • Hojjatullah Abdolmaleki
  • Maryam Oliaei torshiz

چکیده [English]

Abstract
Regional production advantages determination is important and considered in the areas of operational development policy making for a country. For determination of regional advantages, there are two approaches: the first approach is to identify qualitative and quantitative advantage with respect to environmental factors (potential advantage) and the second approach is to identify the advantages according to the rate of growth in different sectors, based on historical records (the revealed advantages). The main questions of this study are: i. what are the factors and indicators of revealed and potential regional production advantages? And how are they different? ii. According to the theoretical framework, what are the revealed and potential advantages of the Khorasan region provinces? And how are the results at these two models related?
The research results indicate that the outcomes of these two methods are relatively mismatched.

Keywords : Comparative Advantage, Revealed Advantages, potential advantages, Economic Base, Theory , Location Quotient , Multiple Criteria Decision Making

کلیدواژه‌ها [English]

  • Comparative Advantage
  • Revealed Advantages
  • potential advantages
  • Economic Base
  • Theory
  • Location Quotient
  • Multiple Criteria Decision Making