نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بو علی سینا

2 دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

پدیده اقتصادی فقر ناشی از نابرابری درآمدی یا همان فقر درآمدی، از چالش‏های مهم کشورهای درحال‌توسعه است؛ به‌طوری‌که از عمده‏ترین اهداف اقتصادی این کشورها، اجرای سیاست‌های کاهش فقر و تعدیل توزیع درآمد و ثروت بین اقشار مختلف جامعه است. از جمله سیاست‌های مالی دولت، توجه به ساختار مالیاتی کارا و جهت‌دهی منابع درآمدی دولت به سمت دریافت‌های مناسب و پایدار انواع مالیات‌ها است. چنانچه کاهش نابرابری در توزیع درآمد را یکی از اهداف مهم سیاست‏گذاران اقتصادی بدانیم، اتخاذ سیاست‌های مالیاتی و تأکید بر وصول انواع مالیات‏ها به‌عنوان یک منبع درآمدی پایدار، مهم‏ترین ابزار تعدیل‌کننده توزیع برابرتر درآمد برای دولت محسوب می‎گردد. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر ساختار مالیاتی و اجزای آن بر وضعیت نابرابری درآمدی در کشورهای درحال‌توسعه است. برای این منظور از داده‎های اقتصادی کشورهای منتخب خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، طی دوره زمانی 2018- 2005 و روش GLS جهت تخمین الگوی پژوهش استفاده شد. الگوی پژوهش این مطالعه، شامل متغیر ساختار مالیاتی به تفکیک انواع درآمدهای مالیاتی یعنی مالیات بر شرکت‏ها، مالیات بر کالاها و خدمات، مالیات بر درآمد اشخاص و همچنین سایر متغیرهای کلان اقتصادی تأثیرگذار بر شاخص توزیع درآمد شامل درآمد سرانه، آموزش، بیکاری و تورم است. نتایج حاصل از تخمین مدل و برآورد ضرایب نشان داد؛ مالیات بر کالاها و خدمات، اثر منفی و معنی‌دار بر وضعیت توزیع درآمد در کشورهای مورد مطالعه دارد؛ درحالی‌که وضع انواع مالیات‏های مستقیم بر درآمد که در آن ویژگی قابلیت انتقال بار مالیاتی از قشر تولیدکننده به مصرف‌کننده ضعیف‌تر است، منجر به کاهش نابرابری درآمدی و فقر می‎شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Impact of Tax Structure on Income Poverty of the Selected Middle East and North Africa (MENA) Countries

نویسندگان [English]

  • hamid sepehrdoust 1
  • Seyed Ehsan Hosseinidoust 2
  • Maryam Bayatani 2
  • Marziyeh Rasuli 2

2 Bu-Ali-Sina University

چکیده [English]

The economic phenomenon of poverty due to income inequality or income poverty is one of the important challenges of developing countries; where the main economic goals of these countries is to implement policies to reduce poverty and adjust the distribution of income and wealth among different segments of society. Among the government's fiscal policies is paying attention to the efficient tax structure and directing the government's revenue sources towards appropriate and sustainable receipts of various types of taxes. If we consider reducing inequality in income distribution as one of the important goals of economic policymakers, adopting tax policies and emphasizing the collection of various types of taxes as a sustainable source of income is an essential tool to regulate more equitable income distribution for the government. The main objective of the present study was to investigate the effect of tax structure and its components on the situation of income inequality in developing countries. For this purpose, economic data of selected countries of the Middle East and North Africa (MENA) during the period 2005-2018 and the GLS method were used to estimate the research model. The research model of this study includes the variable of tax structure by types of tax revenues, i.e corporate tax, goods and services tax, personal income tax and other macroeconomic variables affecting the income distribution index including per capita income, education, unemployment and inflation rate. The results of model estimation showed; Taxes on goods and services have a significant negative effect on the distribution of income in the countries under study; While the imposition of direct income taxes, in which the ability to transfer the tax burden from the producer to the consumer is weaker, leads to a reduction in income inequality, and poverty.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Income Poverty
  • Tax Structure
  • developing countries
  • MENA
  • Panel Data