بیش بررسی آثار آستانه‌ای ابعاد نابرابری جنسیتی بر توسعه انسانی زنان در فرآیند جهانی‌شدن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فائزه عظیمی ¹

محمدرضا لطفعلی پور ²

نرگس صالح نیا ^{3 ¶}

¹ دانشجو دکتری علوم اقتصادی، گروه اقتصاد، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

² استاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

³ دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

https://doi.org/10.22067/erd.2025.95398.1317

چکیده

سهم بالای زنان در اقتصاد امروز و روند افزایش آن در آینده، ضرورت پرداختن به مسئله زنان را بیش از پیش نشان می-دهد. هدف از انجام این پژوهش مطالعه‌ی ابعاد اثرگذاری نابرابری‌های جنسیتی بر شاخص توسعه انسانی زنان است. برای این منظور از رهیافت غیرخطی رگرسیون انتقال ملایم پانلی(PSTR) استفاده شده است. جامعه آماری شامل 142 کشور طی سالهای2000-2022 می باشد. نتایج مدل‌سازی نشان‌دهنده‌ی دو حد آستانه‌ای از میزان قرار گرفتن در معرض فرآیند جهانی شدن کشورها به دست آمده است که آن‌ها را در 3 سطح طبقه‌بندی می‌کند. با توجه به وجود رابطه‌ی غیرخطی بین ابعاد نابرابری جنسیتی و شاخص توسعه انسانی زنان، این رابطه در دو نقطه‌ی آستانه‌ای تغییر شیب می‌دهد. به این معنی که جهت و مقدار اثرگذاری متغیرهای اصلی مدل بر شاخص توسعه انسانی زنان در کشورهای مختلف به اندازه‌ی مشارکت در فرآیند جهانی شدن، متفاوت است. مهمترین متغیر اثرگذار که بر توسعه زنان در کشورهای مختلف و در هر شرایط اثر مثبت دارد، افزایش برابری در وضعیت بهداشت و سلامت است که سهم را به خود اختصاص داده است. بعد از آن به ترتیب بهبود وضعیت شاخص حکمرانی و شاخص حقوقی و سیاسی زنان آثار مثبت کمتری بر شاخص توسعه انسانی زنان دارد. ضریب اثرگذاری متغیرهای ابعاد آموزشی، اقتصادی و سیاسی نابرابری جنسیتی بر شاخص توسعه انسانی منفی و در عین حال بسیار ناچیز است. اگر دولت‌ها سلامت زنان را به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی توسعه انسانی در کانون سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و اجتماعی خود قرار دهند، بیشترین اثرگذاری از این طریق خواهند داشت.

کلیدواژه‌ها

جهانی شدن

پانل آستانه‌ای غیر خطی

نابرابری جنسیتی

توسعه انسانی زنان

موضوعات

• اقتصاد توسعه

---

عنوان مقاله English

Examination of Threshold Effects of Gender Inequality Dimensions on Women's Human Development in the Globalization Process

نویسندگان English

Fayeza Azimi ¹

Mohamad reza Lotfalipour ²

Narges Salehnia ³

¹ PhD student in Economics, Department of Economics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

² Professor, Department of Economics, Faculty of Administrative and Economic Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

³ Associate Professor, Department of Economics, Faculty of Administrative and Economic Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

چکیده English

The high share of women in today's economy and its increasing trend in the future show the necessity of addressing women's issues more than ever. The purpose of this research is to study the dimensions of the impact of gender inequalities on the women's human development index. For this purpose, the nonlinear panel smooth transition regression (PSTR) approach has been used. The statistical population includes 142 countries during the years 2000-2022. The modeling results indicate two thresholds of the degree of exposure to the globalization process of countries, which classify them into 3 levels. Given the existence of a nonlinear relationship between the dimensions of gender inequality and the women's human development index, this relationship changes slope at two threshold points. This means that the direction and amount of the impact of the main variables of the model on the women's human development index in different countries is different according to the level of participation in the globalization process. The most important influencing variable that has a positive effect on women's development in different countries and in any situation is the increase in equality in health status, which has a share of (0.12). After that, the improvement of the governance index and the women's legal and political index (WBL) have less positive effects on the women's human development index, respectively. The coefficient of influence of the variables of the educational, economic and political dimensions of gender inequality on the human development index is negative and at the same time very small (-0.015, -0.003 and -0.0007). Accordingly, it seems that if governments place women's health as one of the main drivers of human development at the center of their economic and social policies, they will have the greatest impact in this way.

کلیدواژه‌ها English

Globalization

Non-linear Panel Threshold

Gender Inequality

Women's Human Development